'Xác sống' đời thực

Chia sẻ Facebook
07/11/2019 09:23:42

Hình ảnh những xác sống tấn công con người để ăn não đã được khai thác nhiều trong điện ảnh, nhưng chúng liệu có thực hay không?

Xác sống là khái niệm được sử dụng từ đầu thế kỷ 19, miêu tả phần xác của con người sau khi chết có thể cử động. Chúng mất hết nhận thức, không còn bản năng con người và thường tấn công người bình thường để ăn não. Trong điện ảnh Hollywood, xác sống phần lớn là những xác chết hoặc người tuy còn sống nhưng biến đổi sau khi bị nhiễm virus hay nhiễm bệnh từ vết cắn hay cào cấu.

Hai người hóa trang thành xác sống tại lễ hội ở Ukraine ngày 26/10. Ảnh: Reuters.

Thực tế, trong thế giới động vật, ngày càng có nhiều trường hợp ký sinh trùng làm thay đổi hành vi của vật chủ và ngày càng có nhiều bằng chứng con người có nguy cơ bị thao túng như xác sống.

"Hơn một nửa số loài mà chúng ta biết trên Trái đất là ký sinh trùng", nhà sinh vật Athena Aktipis từ Đại học bang Arizonan, Mỹ, nói.

Một ví dụ tiêu biểu là nấm Ophiocordyceps, ký sinh trên kiến mật. Nó giải phóng các bào tử vào kiến và dần dần kiểm soát hoạt động của kiến. Nó buộc con kiến rời khỏi tổ đến môi trường ẩm thấp, thuận lợi cho việc phát triển của nấm. Con kiến sau đó cắn vào một chiếc lá và chờ chết.

Ophiocordyceps ăn hết sinh chất của vật chủ. Vài ngày sau khi con kiến chết, nấm mọc chồi lên từ đầu của xác kiến. Vào ban đêm, khi những con kiến khác đi qua để tìm kiếm thức ăn, xác kiến được biến thành "bệ phóng" để nấm bắn bào tử vào vật chủ mới. Chu kỳ "chết chóc" kéo dài 2-3 tuần nói trên lặp lại.

"Chúng tôi hoàn toàn tin tưởng rằng những hành vi mà con kiến thể hiện hoàn toàn chỉ có lợi cho nấm", Charissa de Bekker, từ Đại học Trung Florida, nói.

Nếu bạn nghĩ điều đó không thể xảy ra với con người, hãy nghĩ lại. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), khoảng 40 triệu người Mỹ có thể đã nhiễm ký sinh trùng đơn bào Toxoplasma gondii. Loài này có khả năng ký sinh trên hầu hết động vật máu nóng, tuy nhiên, chúng chỉ có khả năng sinh sản khi ký sinh vào mèo nhà.

Loài mèo thường đánh dấu lãnh thổ bằng nước tiểu, còn những con chuột nhờ vào dấu vết này để tránh khu vực mèo xuất hiện. Tuy nhiên, Toxoplasma gondii ký sinh vào chuột và "bằng cách nào đó tiến hóa để làm con chuột bị kích thích bởi mùi nước tiểu mèo. Nó đến gần mèo, rúc vào nó rồi bị mèo ăn thịt. Toxoplasma gondii đạt được mục đích là ký sinh vào mèo và hoàn thành vòng đời. Đây chẳng phải là 'xác sống hóa' sao?", Aktipis nói.

Con người có thể nhiễm loài ký sinh trùng này nếu ăn thịt chưa nấu chín, hoặc thông qua mèo cưng của họ, đặc biệt là khi dọn chất thải của chúng.

Một số nghiên cứu chỉ ra có mối liên quan giữa ký sinh trùng thao túng não bộ và các đặc điểm tính cách như liều lĩnh hay dễ gây hấn, mặc dù một số nghiên cứu khác bác bỏ những phát hiện này.

Tương tự, bệnh dại làm cho động vật và con người trở nên hung dữ và trong một số trường hợp làm con người có ham muốn tình dục mạnh mẽ. Thậm chí ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy vi khuẩn trong ruột có thể thay đổi cảm xúc và hành vi của con người, bao gồm cả thứ chúng ta thèm ăn.

Một số quan niệm thông thường về xác sống hoàn toàn phi khoa học. Xác chết phân hủy nhanh chóng, vì thế những thi thể đi lại vật vờ, tấn công con người trong bộ phim "The Walking Dead" sẽ nhanh chóng bị tiêu hết thịt và cơ bắp trong vài ngày đến vài tuần, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết. Hơn nữa, loài Toxoplasma gondii cần một bước tiến hóa nhảy vọt để có ảnh hưởng đến con người như những gì nó làm với chuột.

Tuy nhiên, Aktipis cho rằng chuẩn bị sẵn cho tình huống "đại dịch xác sống" có thể hữu ích và thú vị. Bà khuyên mọi người nên có một túi đồ dự phòng quan trọng như bộ dụng cụ sơ cứu, băng keo, vũ khí và rượu whisky để khử trùng nước và vết thương (hoặc uống để quên sự đời nếu không thể cứu vãn tình hình).

Trên trang web, CDC cũng bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ xác định nguồn lây nhiễm, tìm hiểu cách lây truyền và tìm cách chữa trị "giống như bất kỳ dịch bệnh nào khác".


Phương Vũ (Theo AFP )

Chia sẻ Facebook
loading...