Đại dịch Covid-19 tạo ra giai đoạn Anthropause lớn bậc nhất hành tinh: Đó là gì?

Chia sẻ Facebook
14/09/2020 10:40:20

Suỵt! Lần đầu tiên trong lịch sử, con người đã ngưng ồn ào và các nhà khoa học có thể tập trung lắng nghe những âm thanh từ lòng đất.

Anthropause: Khi hành tinh bỗng nhiên yên ắng


Khi dịch Covid-19 bùng phát vào đầu năm 2020 kéo theo những biện pháp phong tỏa, cách ly, tạm ngừng hoạt động kinh doanh sản xuất ... Trái Đất đã bước sang một giai đoạn mà các nhà khoa học gọi là Anthropause.

Thuật ngữ Anthropause (với 'anthro' mang nghĩ con người và 'pause' mang nghĩa tạm dừng) là khái niệm chỉ sự im lặng đột ngột bao trùm một hành tinh vốn rất ồn ào.

Dù sự tạm dừng đột ngột này đồng nghĩa với việc cuộc sống của nhiều người bị đảo lộn, nhưng song song với đó, thời kỳ cách ly/giãn cách xã hội cũng chứng kiến sự phục hồi kỳ diệu với những giống loài khác trên hành tinh: Động vật hoang dã đang phát triển mạnh mẽ trở lại, các nhà khoa học giờ có thể lắng nghe âm thanh của chim, cá voi... rõ ràng nhất trong nhiều thập kỷ qua.


Giai đoạn Anthropause cũng cho phép các nhà khoa học thu thập lượng dữ liệu lớn chưa từng thấy về các hoạt động địa chấn .

Đường phố bớt đi âm thanh của xe cộ. (Ảnh: Roberto Machado Noa / Getty & Frank Olito/ Insider)


Theo một nghiên cứu công bố trên tạp chí khoa học Science Daily , nhờ việc máy bay ngừng cất cánh, máy móc công nghiệp ngừng chạy và những buổi hòa nhạc bị hủy bỏ... rung động địa chấn do con người tạo ra trên Trái Đất ước tính đã giảm 50% từ tháng 3 đến tháng 5 năm 2020 .


Một nghiên cứu thực hiện bởi các nhà khoa học từ Đài thiên văn Hoàng gia Bỉ và 5 tổ chức khác được công bố trên tạp chí Science cũng cho thấy, các lệnh phong tỏa đã làm giảm rung động địa chấn trên phạm vi rộng lớn.

Mức giảm rung chấn tối đa nằm ở các khu vực đô thị đông dân cư như thành phố New York, Mỹ hay Singapore, sự thay đổi còn có thể cảm nhận được ngay cả ở những vùng xa xôi có dân cư thưa thớt như một hầm mỏ bỏ hoang ở Đức - được coi là một trong những nơi yên tĩnh nhất trên Trái Đất.

Đây là nơi duy nhất trên Trái Đất không bị COVID-19 'xâm nhiễm': Virus đang bị thứ gì thách thức?


Dữ liệu được thu thập từ 268 trạm địa chất tại 117 quốc gia cho thấy tiếng ồn đã giảm đáng kể tại 185 trạm, những trạm còn lại ghi nhận giảm nhẹ. " Làn sóng im lặng " (Wave of silence) bắt đầu từ Trung Quốc vào cuối tháng 1/2020, di chuyển sang Ý, châu Âu rồi tới lan ra toàn cầu khi các biện pháp khống chế dịch bệnh được thực thi.

Nghiên cứu hoạt động núi lửa, động đất dễ dàng hơn

"Đây là khoảng thời gian yên tĩnh dài nhất và lớn nhất

kể từ khi chúng tôi bắt đầu theo dõi Trái Đất chi tiết bằng mạng lưới giám sát địa chấn rộng lớn. Nghiên cứu lần này của chúng tôi giúp đo lường tầm ảnh hưởng của con người lên mặt đất và tìm cách phân biệt tiếng ồn do con người gây ra với tiếng ồn tự nhiên".

Một nhà nghiên cứu núi lửa xem xét biểu đồ địa chấn ở Indonesia trước khi sóng thần ập đến vào tháng 12/2018. (Ảnh: Ulet Ifansasti/ Getty Images)

Khi con người ngày càng ồn ào do đô thị hóa và sự gia tăng dân số, rất khó để nghe được những gì đang xảy ra bên dưới bề mặt Trái Đất. Các nhà khoa học đã mất nhiều thời gian để phân loại đâu là rung chấn từ lòng đất và đâu là rung chấn từ bề mặt Trái Đất do con người gây ra.

Và may mắn thay, khoảng thời gian im lặng trong giãn cách đang giúp các nhà khoa học phân biệt rõ hơn tiếng ồn do con người và âm thanh địa chấn tự nhiên.


Các nhà khoa học nhấn mạnh dữ liệu mới này không có nghĩa là họ sẽ có thể dự đoán động đất với độ chính xác cao hơn, nhưng chắc chắn sẽ giúp họ lắng nghe nhưng tín hiệu nhỏ nhất từ thế giới tự nhiên mà chúng ta từng bỏ lỡ. Qua đó, con người sẽ có cái nhìn sâu sắc hơn về hoạt động địa chấn trên hành tinh này.

Thời điểm dịch bệnh chắc chắn là một thách thức lớn với dân cư toàn cầu, nhưng biết đâu, những thông tin được thu tập trong đợt giãn cách xã hội này sẽ giúp chúng ta chủ động đối phó hơn với nhiều trận động đất trong tương lai.


Bài viết tham khảo từ TreeHugger, Science Daily

Chia sẻ Facebook
loading...